Küresel iklim krizinin etkilerini artırmasıyla birlikte Akdeniz kuşağında yer alan ülkeler, yaz aylarında giderek şiddetlenen orman yangınlarıyla mücadelede uluslararası dayanışmaya her zamankinden daha fazla ihtiyaç duymaktadır. Son olarak dost ülke İspanya’da kontrolden çıkan ve geniş alanları tehdit eden orman yangınları üzerine, İspanyol makamları uluslararası yardım talebinde bulunmuştur. Bu çağrıya kayıtsız kalmayan Türkiye Cumhuriyeti, Tarım ve Orman Bakanlığı aracılığıyla hızlı bir şekilde harekete geçmiştir.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yapılan resmi açıklamada, "Dost ülke İspanya’nın destek talebi üzerine 2 yangın söndürme uçağımızı görevlendirdik" ifadelerine yer verilmiştir. Türkiye’nin Orman Genel Müdürlüğü (OGM) envanterinde bulunan yüksek su taşıma kapasitesine ve manevra kabiliyetine sahip bu uçaklar, İspanya’daki alevlerle mücadele eden yerel ekiplere hava desteği sağlamak üzere bölgeye sevk edilmiştir.

Akdeniz Havzasında Yangın Diploması ve Uluslararası Dayanışma

Akdeniz çanağı, küresel ısınmanın yarattığı kuraklık, aşırı sıcak dalgaları ve Lodos/Siroko gibi sert rüzgarlar nedeniyle her yıl yüz binlerce hektar ormanlık alanın yangın riskiyle karşı karşıya kaldığı hassas bir ekosistemdir. İspanya, Portekiz, İtalya, Yunanistan ve Türkiye gibi ülkeler aynı iklimsel tehditlerle eş zamanlı olarak mücadele etmektedir.

Bir ülkede patlak veren devasa orman yangınları, yerel hava ve kara filosunun kapasitesini aştığında uluslararası mekanizmalar devreye girer. Avrupa Birliği Sivil Koruma Mekanizması (EU Civil Protection Mechanism) ve ikili insani yardım anlaşmaları kapsamında gerçekleştirilen bu destekler, yangınların ekolojik yıkıma dönüşmesini engellemede hayati bir rol oynar. Türkiye’nin İspanya’ya gönderdiği 2 yangın söndürme uçağı, sadece teknik bir yardım değil, aynı zamanda Akdeniz havzasındaki "yangın diplomasisi" ve komşuluk/dostluk dayanışmasının en somut örneğidir.

Görevlendirilen Hava Unsurları ve Operasyonel Güç

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın talimatıyla İspanya’ya görevlendirilen uçaklar, Türkiye’nin son yıllarda modernizasyonunu tamamladığı ve filosunu güçlendirdiği yangın söndürme filosunun amiral gemileridir. Amfibi (hem karaya hem suya inebilen/su alabilen) özelliğe sahip bu uçaklar, deniz, göl veya baraj yüzeylerinden saniyeler içinde tonlarca su çekebilme yeteneğine sahiptir.

Uluslararası görevlerde konuşlandırılan uçakların öne çıkan teknik özellikleri ve operasyonel katkıları şunlardır:

• Hızlı Su İkmal Kapasitesi (Scooping): Amfibi yangın uçakları, İspanya’nın coğrafi yapısına bağlı olarak en yakın su kaynağından durmaksızın su alarak yangın od نقطelerine sürekli bombardıman yapabilir.

• Alev Kırmızı Taktik Atışlar: Yüksek irtifadan atılan suyun yanı sıra, yangının ilerleme aksına atılan alev geciktirici (retardant) maddeler sayesinde alevlerin önü kesilmektedir.

• Sınır Ötesi Tecrübe: Türkiye Orman Genel Müdürlüğü bünyesindeki pilotlar ve teknik ekip, sarp arazi ve rüzgarlı hava şartlarında su atımı yapma konusunda dünya standartlarında tecrübeye sahiptir.

Türkiye’nin Orman Yangınlarıyla Mücadelede Sınır Ötesi Görev Geçmişi

Türkiye, sadece kendi sınırları içindeki yeşil vatanı korumakla kalmayıp, dost ve kardeş ülkelerde yaşanan orman yangınlarına da her zaman ilk yanıt veren ülkelerden biri olmuştur. Geçmiş yıllarda Yunanistan, İsrail, Arnavutluk, Karadağ, Gürcistan ve Rusya gibi pek çok ülkeye yangın söndürme uçakları, helikopterler ve uzman personel sevk edilmiştir.

Türkiye’nin İspanya operasyonunda üstlendiği rolün stratejik boyutları şunlardır:

• Kriz Yönetimi ve Hızlı Konuşlanma: İspanya’dan gelen talebin onaylanmasından uçakların havalanarak İspanya hava sahasına ulaşmasına kadar geçen sürecin saatler içinde tamamlanması, Türkiye’nin kriz yönetimi refleksini göstermektedir.

• Lojistik ve Bakım Desteği: Görevlendirilen 2 uçağın yanı sıra, uçakların bakımını ve operasyonel sürekliliğini sağlayacak teknik ekip ve yedek parça lojistiği de planlamaya dahil edilmiştir.

İklim Krizi Çağında Küresel İş Birliğinin Önemi

Birleşmiş Milletler (BM) ve Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) verilerine göre, Akdeniz kuşağında orman yangınlarının frekansı ve şiddeti önümüzdeki yıllarda daha da artacaktır. Bu durum, hiçbir ülkenin tek başına devasa yangın krizleriyle baş edemeyeceği gerçeğini ortaya koymaktadır.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın İspanya’ya sağladığı bu destek, küresel iklim krizine karşı uluslarüstü bir mücadele ruhunun şart olduğunu kanıtlamaktadır. Orman yangınları sınır tanımayan doğal afetler olduğu için, verilen her teknik destek küresel karbon salınımını azaltmaya ve dünya ekosistemini korumaya hizmet etmektedir.

Alevlerle Mücadelede Uluslararası Güç Birliği

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın duyurduğu 2 yangın söndürme uçağının İspanya’ya görevlendirilmesi kararı, Türkiye’nin uluslararası alandaki insani ve ekolojik sorumluluk bilincini bir kez daha ortaya koymuştur. İspanya’daki alevlerin en kısa sürede kontrol altına alınması temennisiyle, bölgede görev yapacak Türk pilotlarımıza ve teknik ekibimize başarılar diliyoruz. Türkiye, yeşil dokunun korunması ve doğal afetlerle mücadele noktasında dost ülkelerin yanında yer almaya devam edecektir.