Trakya’nın sanayi ve üretim kalbi olan Tekirdağ’ın Ergene ilçesinde, çevre ve insan sağlığı açısından kritik bir olay yaşandı. Ergene ilçesine bağlı Sağlık Mahallesi sınırları içerisinde faaliyet gösteren bir atık toplama ve geri dönüşüm tesisinde henüz belirlenemeyen bir nedenle yangın çıktı. Tesis içerisindeki yüksek miktardaki plastik, kağıt, ambalaj ve endüstriyel atık malzemenin tutuşmasıyla birlikte alevler kısa sürede büyüdü ve gökyüzünü yoğun siyah duman tabakası kapladı.

Çevredekilerin ve tesis çalışanlarının ihbarı üzerine olay yerine Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı’na bağlı Ergene, Çorlu ve çevre ilçelerden çok sayıda itfaiye ekibi, polis, jandarma ve sağlık unsurları sevk edildi. Ekipler, alevlerin çevre yapılara ve diğer sanayi tesislerine sıçramasını önlemek adına adeta seferberlik başlattı. 

Sağlık Mahallesi’ndeki Müdahale ve Ekiplerin Öncelikli Stratejisi

Ergene Sağlık Mahallesi’nde yer alan atık toplama tesisindeki yangının başlamasıyla birlikte, tesis içi güvenlik protokolleri devreye sokulmuş ve alan hızla tahliye edilmiştir. İhbarın ardından bölgeye sevk edilen çok sayıda itfaiye aracı, arazöz ve su ikmal tankeri, alevlerin kontrol altına alınması için yoğun bir söndürme operasyonuna başlamıştır.

İtfaiye ekiplerinin sahada uyguladığı temel operasyonel stratejiler şunlardır:

• Çevreleme ve Sirayet Önleme: Atık tesisleri yan yana depolanmış çok sayıda yanıcı madde barındırdığı için ekipler ilk olarak yangının komşu parsellere ve çevre yapılara sıçramasını engellemeye odaklanmıştır.

• Personel ve Saha Güvenliği: Atık kütlelerinin altında kalabilecek patlayıcı gaz sıkışmaları veya çökme riskine karşı personel güvenliği en üst seviyede tutulmaktadır.

• Köpüklü ve Köpük-Su Karışımlı Müdahale: Plastik ve sentetik bazlı atık yangınlarında suyun yüzeysel kalması nedeniyle ekipler, AFFF tipi söndürme köpükleriyle oksijen temasını kesmeye çalışmaktadır.

• İş Makineleriyle Ayrıştırma: İş makineleri yardımıyla yanan kütleler ile henüz tutuşmamış atıklar birbirinden uzaklaştırılarak yangının "yakıt kaynağı" azaltılmaktadır.

Atık Toplama ve Geri Dönüşüm Tesislerinde Yangın Riskleri

Geri dönüşüm ve atık depolama tesisleri, yapıları gereği yüksek yanıcılık potansiyeline sahip ortamlardır. Tekirdağ ve Ergene gibi sanayinin yoğun olduğu bölgelerdeki atık tesislerinde yangınları tetikleyen başlıca teknik ve sistemsel risk faktörleri şunlardır:

• Lityum-İyon Piller ve Elektronik Atıklar: Atık plastik veya kağıt kütlelerinin arasına karışan atık lityum piller, mekanik baskı veya ezilme sonucu Termal Kaçak (Thermal Runaway) reaksiyonuna girerek kendiliğinden patlayabilir ve yüksek ısı üretebilir.

• Metan ve Biyogaz Gaz Sıkışmaları: Nemli organik veya endüstriyel atık birikintilerinin alt katmanlarında oksijensiz solunum sonucu biriken metan gazı, sıcak havaların da etkisiyle anilikle tutuşabilir.

• Statik Elektrik ve Sürtünme: Atıkların preslenmesi, bantlarda taşınması veya araçlarla istiflenmesi sırasında oluşan statik elektrik kıvılcımları yangın başlatabilir.

• Aşırı Dikey İstifleme: Atık balyalarının yangın standartlarının üzerinde yüksekliğe istiflenmesi, hava sirkülasyonunu kısıtlar ve içten içe kızışmaya (kendiliğinden tutuşma) zemin hazırlar.

Toksik Duman Riski ve Çevresel Sağlık Tedbirleri

Atık toplama tesislerindeki yangınlar, standart ahşap veya örtü yangınlarından farklı olarak ciddi bir çevre sağlığı tehdidi oluşturur. Plastik (PVC, PET, PE), kauçuk ve kimyasal ambalaj maddelerinin yanması sonucu ortama yüksek miktarda karbonmonoksit, dioksin, furan, hidrojen siyanür ve partikül madde (PM2.5 ve PM10) salınır.

Sağlık Mahallesi ve Ergene çevresinde yaşayan vatandaşların dikkat etmesi gereken kritik hususlar şunlardır:

• Pencereleri Kapalı Tutmak: Rüzgarın dumanı taşıdığı aks üzerindeki konutlarda pencereler kapalı tutulmalı, klima ve havalandırma sistemlerinin dış hava alımı kapatılmalıdır.

• Maske Kullanımı: Açık alana çıkmak zorunda kalan bölge sakinlerinin, toksik partikülleri filtreleyebilen N95 veya FFP2/FFP3 tipi maskeler kullanması tavsiye edilir.

• Açık Gıda ve Tarım Ürünleri: Dumanın çöktüğü tarım alanlarında veya açıkta satılan gıda maddelerinde birikebilecek ağır metal ve katran kalıntılarına karşı dikkatli olunmalıdır.

Hasar Tespiti ve Resmi İnceleme Süreci

Ergene Sağlık Mahallesi’ndeki yangın söndürme ve soğutma çalışmalarının tamamlanmasının ardından, alan tamamen güvenli hale getirilecektir. Olayın hemen ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile emniyet/jandarma Olay Yeri İnceleme ekipleri tesis içinde detaylı inceleme başlatacaktır.

Yapılacak teknik incelemelerde; yangının çıkış kaynağı, tesisteki yangın algılama ve köpüklü söndürme sistemlerinin çalışıp çalışmadığı ve lisans/depolama standartlarına uyulup uyulmadığı araştırılacaktır. Yetkili makamlardan gelecek resmi açıklamalar doğrultusunda olayın hukuki ve idari süreçleri netlik kazanacaktır.

Sonuç: Sanayi Bölgelerinde Yangın Güvenliğinin Önemi

Tekirdağ Ergene'de meydana gelen bu üzücü olay, geri dönüşüm ve atık yönetim sektöründe yangın güvenliği standartlarının ne kadar hayati olduğunu bir kez daha kanıtlamıştır. İtfaiye ekiplerinin özverili mücadelesiyle kontrol altına alınmaya çalışılan yangında herhangi bir can kaybının yaşanmaması en büyük tesellidir. Bölge halkına ve tesis çalışanlarına geçmiş olsun dileklerimizi iletiyor, itfaiye ekiplerine zorlu görevlerinde kolaylıklar diliyoruz.