Adana’nın Seyhan ilçesinde kentin taze meyve ve sebze tedarik kalbi sayılan Vedat Dalokay Hal Kompleksi’nde dün akşam saat 20.00 sularında çıkan büyük yangın, yoğun müdahaleler neticesinde kontrol altına alındı. Plastik istif kasalarının alev almasıyla hızla büyüyen yangında can kaybı yaşanmazken, 22 iş yerinde ve depolama alanında ağır maddi hasar meydana geldi.

Olayın Özeti: Hızlı Bakış

• Konum: Yeşiloba Mahallesi, Seyhan / Adana (Vedat Dalokay Hal Kompleksi)

• Başlangıç Saati: Yaklaşık 20.00

• Müdahale Süresi: 2 saatlik yoğun köpük ve su tahliyesi; gece boyunca süren soğutma operasyonu

• Katılan Ekipler: Adana Büyükşehir İtfaiyesi, Orman Bölge Müdürlüğü arazözleri, İl Emniyet Müdürlüğü (TOMA desteği), 112 Acil Sağlık

• Maddi Bilanço: 22 depo ve bitişik dükkanda hasar; tonlarca ürün ve plastik ambalaj ziyan oldu

• Can Kaybı/Yaralanma: Can kaybı bildirilmedi; dumandan hafif etkilenen çalışanlara alanda müdahale edildi

• Çıkış Nedeni: Olay yeri inceleme ve itfaiye teknik ekiplerinin raporu doğrultusunda araştırılıyor

Yangının Kronolojisi: Alevler Plastik Kasalarla Büyüdü

Seyhan ilçesine bağlı Yeşiloba Mahallesi’nde yer alan Vedat Dalokay Hal Kompleksi’ndeki sebze depolarından birinde henüz belirlenemeyen bir nedenle yangın çıktı. Depolama alanında üst üste istiflenmiş polietilen ve polipropilen bazlı plastik sebze kasalarının alev alması, yangının çok kısa sürede parlamasına ve çevre dükkanlara sıçramasına yol açtı.

Görgü tanıklarının ve hal çalışanlarının 112 Acil Çağrı Merkezi'ne yaptığı yoğun ihbarlar üzerine bölgeye ilk etapta çok sayıda itfaiye ekibi, polis ve ambulans sevk edildi.

Rüzgarın da etkisiyle duman kentin birçok noktasından görünür hale gelirken, alevler bitişik nizamda bulunan diğer iş yerlerine hızla yayıldı. İtfaiyenin çağrısı üzerine bölgeye Orman Bölge Müdürlüğü'ne bağlı arazözler ve Adana İl Emniyet Müdürlüğü Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü envanterindeki Toplumsal Olaylara Müdahale Araçları (TOMA) sevk edildi.

Çok Yönlü Müdahale: TOMA, Orman Ekipleri ve Esnaf El Ele

Alevlerin büyüklüğü nedeniyle müdahale alanı geniş bir güvenlik çemberine alındı. Ekipler tazyikli suyun yanı sıra kimyasal köpük kullanarak alev kapanları oluşturdu.

• TOMA Desteği: Yüksek su basıncı ve püskürtme kapasitesine sahip emniyet araçları, özellikle dar koridorlarda itfaiye araçlarının giremediği noktalarda alevlerin önünü kesmek için kullanıldı.

• Orman Bölge Arazözleri: Yangının açık alanlardaki palet ve kasalara sıçramasını önlemek adına çevre koruma hattı kurdu.

• Esnafın Özverili Çabası: Hal çalışanları, henüz yangının ulaşmadığı dükkanlardaki binlerce plastik kasayı ve kuru gıda sandıklarını elden ele taşıyarak yangının yayılma yakıtını kesti.

Ekiplerin yaklaşık 2 saat süren kesintisiz mücadelesi sonucu yangın saat 22.00 civarında kontrol altına alındı. Yangın mahallindeki 22 iş yeri ve depoda ciddi yapısal hasar oluşurken, ekipler gece boyunca közlenme riskine karşı soğutma çalışmalarını sürdürdü.

Hasarın Boyutu Dron Kamerasıyla Belgelendi

Günün aydınlanmasıyla birlikte yangının vurduğu depolardaki tahribat ortaya çıktı. Havadan çekilen dron görüntülerinde:

• Çatı saclarının ve demir konstrüksiyonların yüksek ısı sebebiyle tamamen çöktüğü,

• İç kısımlardaki soğutma odaları ve panellerin eridiği,

• Yüzlerce tonluk narenciye, patates, soğan ve mevsimlik sebzenin kullanılamaz hale geldiği görüldü.

Olay yeri inceleme ekipleri ve itfaiye uzmanları, yangının elektrik kontağından mı yoksa ihmal kaynaklı bir dış etkenden mi çıktığını netleştirmek adına enkaz üzerinde numune çalışmaları başlattı.

Sektörel Analiz: Plastik Kasalar Neden Büyük Risk Taşıyor?

Yangın uzmanları ve iş güvenliği yetkilileri, toptancı hallerindeki plastik istiflerinin yüksek yanıcılık potansiyeline dikkat çekiyor:

1. Yüksek Isıl Değer: Plastik sandık ve kasalar, petrokimya türevi polimerlerden üretildiği için yandıklarında kömür ve ahşaptan çok daha yüksek bir ısı yayarlar.

2. Hızlı Yayılım ve Damlama: Plastik malzeme eridiğinde yanan sıvı damlacıklar oluşturur; bu da alttaki ve çevredeki diğer yanıcı materyalleri anında tutuşturur.

3. Zehirli Gaz Emisyonu: Yoğun siyah duman ve karbonmonoksit/hidrojen siyanür gazları, itfaiye erlerinin görüş mesafesini sıfıra indirirken nefes almayı maskesiz imkansız kılar.

4. Bitişik Düzen Zaafı: Haller gibi yoğun depolama tesislerinde dükkanlar arasında yangın perdelerinin veya betonarme yangın duvarlarının bulunmaması, zincirleme sıçramaları kaçınılmaz hale getirir.

Esnaf İçin Kriz Yönetimi ve Hasar Tespit Adımları

Zarar gören 22 işletmenin mağduriyetini gidermek adına resmi kurumlar ve meslek odaları koordinasyon başlattı. Benzer felaketlerde izlenmesi gereken yasal ve operasyonel süreçler şunlardır:

• İtfaiye Raporunun Alınması: Yangının çıkış nedenini, başlama saatini ve müdahale sürecini belgeleyen resmi itfaiye yangın raporu, tüm sigorta ve adli süreçlerin temel belgesidir.

• Ekspertiz ve Hasar Tespiti: Yangın sigortası (KOBİ paket / ticari emtia sigortası) bulunan dükkan sahipleri, eksper incelemesi yapılana kadar enkaz alanına fiziksel müdahalede bulunmamalıdır.

• Vergi ve Zayi Belgesi: Muhasebe ve vergi kayıtlarında yanan malların maliyet düşümü için Asliye Ticaret Mahkemesi'nden zayi belgesi alınması gerekmektedir.

• Afet ve Acil Durum Koordinasyonu: Valilik ve İl Ticaret Müdürlüğü koordinesinde oluşturulacak kriz masaları, esnafın geçici konteyner veya alternatif depolara taşınması sürecini yönetir.

Yangın Güvenliği Denetimleri Gündemde

Yaşanan hadisenin ardından Adana genelindeki toptancı halleri ve lojistik depolama merkezlerinde yangın güvenliği önlemleri yeniden kamuoyu gündemine taşındı. Yetkililer; sprinkler (otomatik yağmurlama) sistemlerinin zorunlu tutulması, dış mekan kasa depolama alanlarının ana binalardan en az 10 metre uzakta konumlandırılması ve periyodik elektrik tesisatı kontrollerinin aksatılmaması gerektiğinin altını çiziyor.

Olayla ilgili Seyhan İlçe Emniyet Müdürlüğü ve Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan çok yönlü tahkikat sürüyor.

 

Toptancı Halleri ve Lojistik Depolar İçin Yangın Güvenliği ve Risk Analiz Rehberi

Toptancı halleri ve gıda lojistiği depoları; yüksek tavanlı açık/yarı açık hacimler, yoğun polimerik ambalaj yükü (HDPE/PP kasalar), ahşap paletler ve sürekli forklift trafiği nedeniyle endüstriyel yangın yükü en yüksek tesisler arasındadır. Bu rehber, risk analizi metodolojisini ve operasyonel denetim kontrol listesini sunar.

1. Yangın Yükü ve Tehlike Analizi

Toptancı hallerindeki yangın dinamiği konut veya standart depolardan temel parametrelerle ayrışır:

• Plastik Kasa ve Palet Yükü: Yüksek Yoğunluklu Polietilen (HDPE) ve Polipropilen (PP) kasaların ısıl değeri yaklaşık 44–46 MJ/kg seviyesindedir (bu değer fuel-oil ile eşdeğerdir). Yandıklarında sıvılaşarak damlarlar (flaming droplets), alevin tabana ve komşu koridorlara akarak yayılmasına neden olurlar.

• Bitişik Düzen ve Baca Etkisi: Koridor aralarındaki dikey kasa istifleri, hava akımı oluşturarak dikey yangın yayılımını saniyeler içine indirir.

• Soğuk Hava Depoları (Yalıtım Malzemeleri): Sandviç panellerde kullanılan PIR (Poliizosiyanürat) yangına dirençliyken; standart PUR (Poliüretan) veya EPS (Genleştirilmiş Polistiren) paneller alevi hızla çatı kotuna taşır ve zehirli gaz salar.

• Elektrik ve Şarj Altyapısı: Akülü forklift şarj istasyonlarında açığa çıkan hidrojen gazı ve aşırı yüklenen seyyar elektrik kabloları en sık rastlanan tutuşma kaynaklarıdır.
  
   

  Risk Alanı	Olası Senaryo	Risk Skoru	Zorunlu Koruma Tedbiri
  Açık Alan Kasa İstifleri	Dışarıda biriken boş kasaların sigara/kundaklama ile parlaması	Kritik	Bina cephesinden en az 10 metre mesafe, çevre tel çit ve kamera izleme
  Dükkan Arası Geçişler	Bir dükkandaki alevin çatı makasından yan dükkana atlaması	Yüksek	Çatıya kadar uzanan en az REI 90 / EI 120 yangın kompartıman duvarları
  Forklift Şarj Sahası	Şarj esnasında gaz patlaması veya pano tutuşması	Yüksek	Ex-proof cebri havalandırma, ana depodan ayrı yangın zonu
  Giriş ve Tahliye Yolları	Yangın hidrantı veya kapı önlerinin paletle kapanması	Kritik	Zemin sarı çizgi işaretlemesi, 7/24 "Sıfır İstif" denetimi
  Soğutma Grubu Arızası	Kompresör aşırı ısınması ve elektrik kontağı	Orta	Yılda 2 kez termal kamera ölçümü, otomatik gazlı söndürme

3. Operasyonel Yangın Güvenliği Kontrol Listesi (Checklist)

Tesis işletme yönetimleri ve İSG uzmanları için periyodik denetim kontrol listesi:

Mimari ve Yapısal Ayrım

• [ ] Komşu dükkan/depo sınırlarında parapet seviyesini aşan betonarme veya gazbeton yangın duvarları mevcut mu?

• [ ] Kablo tepsileri ve boru geçişlerinde yangın durdurucu harç/mastik (firestop) uygulanmış mı?

• [ ] Çatı kaplamalarında ve soğuk odalarda yangına tepki sınıfı en az B-s1, d0 olan paneller kullanılmış mı?

• [ ] Duman tahliye kapakları (doğal çekişli veya mekanik) tavan alanının en az %2’sini kapsıyor mu?

Algılama ve Söndürme Sistemleri

• [ ] Yüksek tavanlı depolarda açık alev/duman için Işın Tipi (Beam) Dedektörler veya Aktif Hava Örneklemeli (Aspirating) Sistemler devrede mi?

• [ ] Raf aralarında ve çatı altında ESFR (Early Suppression, Fast Response) sprinkler başlıkları bulunuyor mu?

• [ ] Sprinkler pompaları yedekli (1 asıl elektrikli + 1 dizel + 1 jokey) ve jeneratöre bağlı mı?

• [ ] Saha genelinde her 200 metrekareye en az bir adet 6 kg KKT (Kuru Kimyevi Toz) veya uygun sınıfta Köpüklü (AFFF) yangın söndürücü yerleştirilmiş mi?

• [ ] Yangın dolapları ve çevre hidrantları en az 100 kPa (1 bar) dinamik basınca sahip mi ve önleri tamamen açık mı?

Depolama ve İstifleme Standartları

• [ ] İstif yüksekliği ile sprinkler başlıkları arasında en az 0.90 metre boşluk bırakılmış mı?

• [ ] Dükkan önlerindeki nakliye koridorları en az 3 metre net genişlikte tutuluyor mu?

• [ ] Hasarlı, çatlamış veya hurda plastik kasalar ayrıştırılıp tesis dışındaki güvenli alana sevk ediliyor mu?

• [ ] Yanıcı gaz tüpleri, kimyasallar veya yakıt bidonları sebze/kasa depolarında tamamen yasaklandı mı?

Elektrik Tesisatı ve Operasyonel Düzen

• [ ] Ana dağıtım ve tali panolarda 300 mA Yangın Koruma Röleleri aktif çalışıyor mu?

• [ ] Panolara, trafoya ve kablo kanallarına periyodik olarak termal kamera kontrolü yapılıp raporlandı mı?

• [ ] Seyyar uzatma kabloları ve üçlü priz kullanımı yasaklanıp sabit spiral borulu tesisata geçildi mi?

• [ ] Acil çıkış yönlendirme armatürleri elektrik kesintisinde en az 120 dakika aydınlatma sağlıyor mu?

4. Kriz ve Müdahale Eylem Protokolü

Yangın algılandığı andan itibaren ilk 15 dakikada izlenecek standart operasyon adımları:

1. İlk 60 Saniye (Alarm ve İhbar): Yangın butonuyla ana alarm tetiklenir. Eş zamanlı olarak 112 Acil Çağrı Merkezi aranarak; tesis adı, yangının cinsi (özellikle "yoğun plastik kasa yangını" vurgulanarak) ve rüzgar yönü bildirilir.

2. 0–3. Dakika (Enerji İzolasyonu): Depo ana şalteri veya yangın zonu elektriği yetkili teknisyen tarafından kesilir (soğutma ve hidrofor sistemi acil jeneratör hattına yönlendirilir).

3. 3–7. Dakika (Sıcak Hat Müdahalesi ve Tahliye): Eğitilmiş acil durum müdahale ekibi, alev henüz ilk palet/kasa safhasındayken seyyar köpüklü cihazlarla müdahale eder. Parlama aşamasına geçmişse derhal güvenli geri çekilme hattına geçilir.

4. 7–15. Dakika (Alev Kapanı Açma): Yangın bölgesine komşu henüz tutuşmamış plastik kasalar ve paletler forkliftlerle 10 metre uzağa taşınarak "yangın kesme koridoru" oluşturulur. İtfaiye araçlarının hidrant ve giriş noktalarına kılavuzluk edilir.