Rize’nin Çayeli ilçesinde faaliyet gösteren özel sektöre ait bir çay fabrikasında sabah saatlerinde meydana gelen yangın, endüstriyel tesis güvenliği ve yangın önleme mekanizmalarını yeniden gündeme taşıdı. Fabrikanın haftalık paketleme operasyonlarında kullanılan karton, jelatin ve mukavva malzemelerinin bulunduğu ana ambalaj deposunda başlayan alevler, dakikalar içinde geniş bir alana yayıldı. Bölge itfaiye teşkilatlarının koordineli ve eşzamanlı müdahalesi sayesinde alevler çay işleme fırınları, kazan dairesi ve idari binalara sıçramadan kontrol altına alındı. Olayda herhangi bir can kaybı ya da yaralanma meydana gelmemesi en büyük teselli olurken, ambalaj depolama sahasında ciddi boyutta maddi hasar tespit edildi.

📌 Hızlı Bakış: Olayın Özeti ve Kritik Veriler

• Olay Yeri: Rize ili, Çayeli ilçesi mülki sınırlarında yer alan özel çay işleme tesisi.

• Başlangıç Saati ve Noktası: Sabah saatleri, fabrikanın haftalık ambalaj ve paketleme stok deposu.

• Müdahale Eden Birimler: Çayeli İtfaiyesi ve çevre ilçe belediye itfaiye teşkilatları, jandarma asayiş timleri, 112 Acil Sağlık ekipleri.

• Can Kaybı / Yaralanma: Yok (Tesis tahliyesi başarıyla tamamlandı).

• Maddi Hasar: Depo hacminde yer alan polimer ve selüloz bazlı paketleme stokları tamamen kullanılamaz hale geldi.

• Mevcut Durum: Yangın tamamen söndürüldü; soğutma faaliyetleri ve adli/teknik olay yeri incelemesi eşzamanlı sürdürülüyor.

Yangının Gelişimi ve Olay Yeri Müdahale Süreci

Olay, sabah vardiyası hazırlıklarının sürdüğü saatlerde ambalaj deposundan dumanların yükselmesiyle fark edildi. Depolanan karton koli, oluklu mukavva, kâğıt torba ve polietilen sarım malzemelerinin yüksek yanıcılık katsayısı, alevlerin dikey ve yatay düzlemde çok hızlı bir yayılım göstermesine yol açtı. Depo çatısından yoğun siyah dumanların yükseldiğini gören fabrika personeli, acil durum eylem protokolünü devreye alarak tesisi hızla tahliye etti ve durumu 112 Acil Çağrı Merkezi'ne bildirdi.

Bölgeye kısa sürede Çayeli İtfaiyesi başta olmak üzere çevre ilçe belediyelerinden takviye arazöz ve itfaiye personeli intikal ettirildi. Jandarma ekipleri fabrika çevresinde geniş güvenlik perimetresi oluşturarak çevre yolları acil servis geçişleri için açık tuttu; sağlık ekipleri ise olası dumandan etkilenme vakalarına karşı alanda konuşlandırıldı.

Ekipler, yangının ana üretim hattında yer alan kuru çay silolarına ve proses hatlarına sirayet etmesini engellemek amacıyla doğrudan soğutma perdeleri (su perdeleri) ve köpüklü müdahale teknikleri uyguladı. Uzun süren yoğun mücadelenin ardından alevler sınırlandırılarak tamamen söndürüldü.

Tesis Yönetiminden Açıklama: "En Büyük Kazancımız Kimseye Bir Şey Olmaması"

Yangının tamamen kontrol altına alınmasının ardından hasar tespit ve inceleme süreçleri başlatıldı. Olay yerinde gelişmeleri takip eden fabrika yetkilisi Resul Okumuş, yaptığı resmi açıklamada sürecin detaylarını ve ekiplerin koordinasyonunu aktardı:

"Bugün başımıza elim bir yangın hadisesi geldi. Haftalık paketlemede kullandığımız malzemelerin bulunduğu depoda yangın meydana geldi. Bölgede bulunan bütün itfaiye teşkilatları hızla intikal ederek olağanüstü bir gayretle yangına müdahale etti; kendilerine teşekkürü bir borç biliyoruz. Ekiplerin çalışması neticesinde yangın üretim alanlarına taşmadan söndürüldü, şu anda soğutma işlemine devam ediliyor. En büyük kazancımız tek bir çalışanımızın dahi burnunun kanamamış olması. Mal bir şekilde yerine koyulur. Hepimize büyük geçmiş olsun."

💡 Hap Bilgi: Endüstriyel Ambalaj Yangınlarında Neler Olur?

Teknik Analiz: Ambalaj Depolarında Yangın Güvenliği ve Risk Yönetimi

Endüstriyel gıda tesislerinde çay yaprağının işlendiği alanlar genellikle mekanik veya buharlı kurutma teknolojisiyle donatılmışken, asıl yangın yükü ambalaj ve son ürün depolarında toplanır. Bir paketleme deposunda meydana gelen yangın, proses güvenliği standartları açısından üç temel başlık altında incelenir:

1. Yangın Yükü ve Termal Yayılma Dinamikleri

Oluklu mukavva kutular, jelatin film ruloları ve ahşap taşıma paletleri, depolama hacminde bir araya geldiğinde çok yüksek bir kalori/metrekare yoğunluğu oluşturur. Karton malzeme yüzeyde ani alev yayılımı sağlarken, polimerik ambalaj atıkları eriyerek tabana damlar ve alevin tabanda bir sıvı yakıt gibi hızla ilerlemesine neden olur. Bu durum, tavan yüksekliğindeki metal konstrüksiyonun mekanik mukavemetini hızla yitirmesine yol açabilir.

2. Kompartımantasyonun (Bölümlendirmenin) Hayati Rolü

Endüstriyel tesis tasarımlarında Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümleri gereği, yangın riski yüksek depolar ile ana üretim alanları arasında fiziki bariyerler tesis edilmelidir. En az 90 ila 120 dakika boyunca alev, sıcak duman ve radyant ısı geçişini engelleyen yangına dayanıklı betonarme/gazbeton duvarlar ile otomatik kapanan yangın kapıları, Çayeli'ndeki hadisede olduğu gibi yangının fabrikanın diğer kritik bölümlerine sıçramasını önleyen en temel kalkandır.

3. Aktif Söndürme ve Erken Algılama Entegrasyonu

Yoğun ambalaj depolanan alanlarda konvansiyonel noktasal duman dedektörleri ortamdaki toz nedeniyle yetersiz kalabilir veya yanlış alarm üretebilir. Bu alanlarda:

• Yüksek tavan algılamasında ışın tipi (beam) duman dedektörleri veya hava çekmeli (aspirating) çok erken duman algılama sistemleri kullanılmalıdır.

• Tavan sprinkler hatlarında, depolama istiflerinin türüne ve raf sistemine uygun olarak doğrudan alev merkezine yüksek debide su basabilen ESFR (Early Suppression Fast Response) başlıklar tercih edilmelidir.

🔍 Olay Yeri Soğutma Çalışmaları ve İnceleme Süreci

Yangının ana alevlerinin bastırılmasının ardından ekiplerin en kritik mesaisi "soğutma" aşamasıdır. Selülozik ambalaj istifleri ve balyalanmış kâğıt ürünleri, dışarıdan alev görünmese dahi iç kısımlarında akkorlaşarak 400 ila 600 derece sıcaklığı muhafaza edebilir. Oksijen girişinin devam etmesi durumunda bu köz odacıkları saatler sonra yeniden açık alevli yangına dönüşme (flashback/re-ignition) potansiyeli taşır.

İtfaiye ekipleri, ambalaj yığınlarını iş makineleri ve kancalar vasıtasıyla dağıtarak ıslatıcı katkılı su çözeltileriyle çekirdek sıcaklığı düşürme çalışması yürütmektedir. Termal kameralarla yapılan sıcaklık haritalandırmasında tesis genelinde riskli nokta kalmadığı teyit edilene kadar soğutma nöbeti devam edecektir.

Eşzamanlı olarak jandarma olay yeri inceleme ve itfaiye yangın bilirkişileri tarafından çıkış nedeninin belirlenmesi için teknik çalışma başlatılmıştır. İncelemede; depodaki aydınlatma armatürleri, elektrik dağıtım panoları, kablo tavaları, forklift şarj istasyonu veya statik elektrik deşarjı olasılıkları üzerinde durulmaktadır.

🛡️ Tesis Yöneticileri İçin Yangın Önleme Rehberi

Endüstriyel depolama alanlarında benzer tehlikelerle karşılaşmamak adına işletmelerin alması gereken temel operasyonel tedbirler şunlardır:

1. İstif Yüksekliği ve Tavan Mesafesi: Ambalaj malzemeleri tavandaki sprinkler nozullarına en az 50 cm mesafede tutulmalı, tavan aydınlatma armatürlerinin hemen altına yanıcı malzeme istiflenmemelidir.

2. Elektrik Tesisatı Güvenliği: Depolarda ex-proof veya toza/neme dayanıklı minimum IP65 standardında aydınlatma ürünleri tercih edilmeli, periyodik kaçak akım ve termografik pano kontrolleri aksatılmamalıdır.

3. Acil Durum Müdahale Eğitimi: Tesis çalışanlarının taşınabilir kuru kimyevi tozlu (KKT) ve köpüklü yangın söndürücüler ile ilk müdahale refleksleri, düzenli tatbikatlarla güncel tutulmalıdır.

4. Düzenli Depo Temizliği: Kâğıt tozu ve parçalanmış jelatin atıkları statik elektrikle kolayca tutuşabildiğinden, zemin ve raf aralarındaki atık birikimi günlük olarak bertaraf edilmelidir.